<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X10n0255"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 255 圆觉经序注</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 255 圆觉经序注</title> <author>宋 如山註序</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">10</idno>.<idno type="no">255</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">圆觉经序注</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-12-07T13:35:14"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433a" n="0433a"/> <lb ed="X" n="0433a01"/> <lb ed="X" n="0433a02"/><cb:docNumber>No. 255</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0433a03"/><lb ed="R087" n="0999a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣圆觉修多罗了義经註序</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0433a04"/> <lb ed="X" n="0433a05"/><lb ed="R087" n="0999a02"/><byline cb:type="author">龙沙章江禅院传法沙门如山 註序</byline> <lb ed="X" n="0433a06"/><lb ed="R087" n="0999a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a0601">金紫光禄大夫守中书侍郞尙书门下平章事充集 <lb ed="X" n="0433a07"/><lb ed="R087" n="0999a04"/>贤殿大学 裴休 撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a08"/><lb ed="R087" n="0999a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a0801">裴公，河东济悬人。登进士甲科，应贤良方正，官至 <lb ed="X" n="0433a09"/><lb ed="R087" n="0999a06"/>平章政事。先世名许玄度，建越州塔，未终而化。後 <lb ed="X" n="0433a10"/><lb ed="R087" n="0999a07"/>托梁武之孙，姓萧名察，因访昙彦禅师，为入定观， <lb ed="X" n="0433a11"/><lb ed="R087" n="0999a08"/>明其夙因。师云：许玄度，来何暮？昔日浮屠今如故。 <lb ed="X" n="0433a12"/><lb ed="R087" n="0999a09"/>後众请师修龙江大殿，师云：非吾所为，三百年後， <lb ed="X" n="0433a13"/><lb ed="R087" n="0999a10"/>自有非衣功德主。遂铭之。至唐三生为裴休，果如 <lb ed="X" n="0433a14"/><lb ed="R087" n="0999a11"/>其言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a15"/><lb ed="R087" n="0999a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a1501">夫血气之属必有知，凡有知者必同体，所谓真净明 <lb ed="X" n="0433a16"/><lb ed="R087" n="0999a13"/>妙，虚彻灵通，卓然而独存者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a17"/><lb ed="R087" n="0999a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a1701">血气滋运，一切同体，故曰属。血气既同，必同有知， <lb ed="X" n="0433a18"/><lb ed="R087" n="0999a15"/>所谓真净明等，皆具足于同体中，有圣不增，有凡 <lb ed="X" n="0433a19"/><lb ed="R087" n="0999a16"/>不减，故曰独存。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a20"/><lb ed="R087" n="0999a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a2001">是众生之本源，故曰心地。是诸<persName>佛</persName>之所得，故曰菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a21"/><lb ed="R087" n="0999a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433a2101">二是字，皆指上文真净明等，总是诸<persName>佛</persName>众生心地 <lb ed="X" n="0433a22"/><lb ed="R087" n="0999b01"/>菩提本源同得。故经註云：诸<persName>佛</persName>光严住持，即众生 <lb ed="X" n="0433a23"/><lb ed="R087" n="0999b02"/>净觉妙明心地是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a24"/><lb ed="R087" n="0999b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433a2401">交彻融摄，故曰法界。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433b" n="0433b"/> <lb ed="X" n="0433b01"/><lb ed="R087" n="0999b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0101">会上十法界身心，圣凡交彻，理事融摄，同归寂灭， <lb ed="X" n="0433b02"/><lb ed="R087" n="0999b05"/>平等本际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b03"/><lb ed="R087" n="0999b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0301">寂静常乐，故曰涅槃。不浊不漏，故曰淸净。不妄不变， <lb ed="X" n="0433b04"/><lb ed="R087" n="0999b07"/>故曰真如。離过绝非，故曰<persName>佛</persName>性。护善遮恶，故曰总持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b05"/><lb ed="R087" n="0999b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0501">护善有不失之功，内持万德；遮恶有不入之義，外 <lb ed="X" n="0433b06"/><lb ed="R087" n="0999b09"/>遣百非。梵语陀罗尼，此云总持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b07"/><lb ed="R087" n="0999b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0701">隐覆含摄，故曰<persName>如来</persName>藏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b08"/><lb ed="R087" n="0999b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b0801">真如隐覆在藏识之中，亦能含摄恒沙性功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b09"/><lb ed="R087" n="0999b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b0901">超越玄闷，故曰密严国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b10"/><lb ed="R087" n="0999b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1001">超越重玄之闷，证秘密妙莊严域。此上十義，收归 <lb ed="X" n="0433b11"/><lb ed="R087" n="0999b14"/>别教之极谈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b12"/><lb ed="R087" n="0999b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1201">统众德而大备，烁群昏而独照，故曰圆觉。其实皆一 <lb ed="X" n="0433b13"/><lb ed="R087" n="0999b16"/>心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b14"/><lb ed="R087" n="0999b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1401">总结上文義，皆归圆觉之妙心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b15"/><lb ed="R087" n="0999b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1501">背之则凡，顺之则圣。迷之则生死始，悟之则轮迴息。 <lb ed="X" n="0433b16"/><lb ed="R087" n="1000a01"/>亲而求之，则止观定慧。推而廣之，则六度万行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b17"/><lb ed="R087" n="1000a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b1701">亲近随顺止观定慧，是本觉之内熏。推究止观定 <lb ed="X" n="0433b18"/><lb ed="R087" n="1000a03"/>慧而开廣之，则成六度万行，是圆觉之妙用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b19"/><lb ed="R087" n="1000a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b1901">引而为智，然後为正智；依而为因，然後为正因。其实 <lb ed="X" n="0433b20"/><lb ed="R087" n="1000a05"/>皆一法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b21"/><lb ed="R087" n="1000a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b2101">引依六度万行为正因。上来皆以任持自捨，成究 <lb ed="X" n="0433b22"/><lb ed="R087" n="1000a07"/>竟觉。从因至果，皆遵禀一法之规笵也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b23"/><lb ed="R087" n="1000a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433b2301">终日圆觉而未尝圆觉者，凡夫也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b24"/><lb ed="R087" n="1000a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433b2401">下凡真随妄转，唯背无顺，持珠作丐，所谓众生日 <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0433c" n="0433c"/> <lb ed="X" n="0433c01"/><lb ed="R087" n="1000a10"/>用而不知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c02"/><lb ed="R087" n="1000a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c0201">欲证圆觉而未极圆觉者，菩萨也。具足圆觉而住持 <lb ed="X" n="0433c03"/><lb ed="R087" n="1000a12"/>圆觉者，<persName>如来</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c04"/><lb ed="R087" n="1000a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c0401">欲证者，谓菩萨历地位阶梯，等觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0433c0401" n="0433c0401"/><anchor xml:id="beg0433c0401" n="0433c0401"/>已<anchor xml:id="end0433c0401"/>前，细念未断， <lb ed="X" n="0433c05"/><lb ed="R087" n="1000a14"/>故曰未极具足。而住持者，唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>，乃能究尽安 <lb ed="X" n="0433c06"/><lb ed="R087" n="1000a15"/>住任持也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c07"/><lb ed="R087" n="1000a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c0701">離圆觉无六道，捨圆觉无三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c08"/><lb ed="R087" n="1000a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c0801">反显六道性中，皆具足圆觉。终日圆觉，而未尝圆 <lb ed="X" n="0433c09"/><lb ed="R087" n="1000a18"/>觉之義。六道受生，更无别法。谓迷此本觉妙心，派 <lb ed="X" n="0433c10"/><lb ed="R087" n="1000b01"/>成三界业果。故云離圆觉，别无六道可得。三乘圣 <lb ed="X" n="0433c11"/><lb ed="R087" n="1000b02"/>位，亦非别法。但悟此觉心，断惑证真，成无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c12"/><lb ed="R087" n="1000b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1201">非圆觉无<persName>如来</persName>，泯圆觉无真法，其实皆一道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c13"/><lb ed="R087" n="1000b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c1301">裴公该而收之，不出一道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c14"/><lb ed="R087" n="1000b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1401">三世诸<persName>佛</persName>之所证，盖证此也。<persName>如来</persName>为一大事出现，盖 <lb ed="X" n="0433c15"/><lb ed="R087" n="1000b06"/>为此也。三藏十二部一切修多罗，盖诠此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c16"/><lb ed="R087" n="1000b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c1601">三世诸<persName>佛</persName>同证圆觉，非别有法。<persName>如来</persName>为一大事因 <lb ed="X" n="0433c17"/><lb ed="R087" n="1000b08"/>缘故，出现于世，亦无别事。即此圆觉为一大事也。 <lb ed="X" n="0433c18"/><lb ed="R087" n="1000b09"/>三乘十二分教，一切契经，皆诠圆觉，更无别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c19"/><lb ed="R087" n="1000b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c1901">然<persName>如来</persName>垂教，指法有显密。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c20"/><lb ed="R087" n="1000b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c2001">显说修多罗，密示陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c21"/><lb ed="R087" n="1000b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c2101">立義有廣略。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c22"/><lb ed="R087" n="1000b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0433c2201">就辨音章，二十五轮为廣；就威德章，三观行相为 <lb ed="X" n="0433c23"/><lb ed="R087" n="1000b14"/>略，粗可明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c24"/><lb ed="R087" n="1000b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0433c2401">乘时有先後。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434a" n="0434a"/> <lb ed="X" n="0434a01"/><lb ed="R087" n="1000b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0101">花严顿开智眼，不历诸渐，乘时先也。涅槃直指人 <lb ed="X" n="0434a02"/><lb ed="R087" n="1000b17"/>心，不务速说，乘时後也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a03"/><lb ed="R087" n="1000b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a0301">当機有深浅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a04"/><lb ed="R087" n="1001a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0401">对文殊破无明，言简而当，機深者也。对金刚藏破 <lb ed="X" n="0434a05"/><lb ed="R087" n="1001a02"/>无明，辞繁而备，機浅者也。圆觉一法，而赅备八義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R087" n="1001a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a0601">非上根圆智，其孰能大通之。故<persName>如来</persName>于光明藏，与十 <lb ed="X" n="0434a07"/><lb ed="R087" n="1001a04"/>二大士，密说而显演潜通，廣被以印定其法，为一切 <lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R087" n="1001a05"/>经之宗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R087" n="1001a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a0901">密说则非器不传，潜通後进。显演则观機授法，廣 <lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R087" n="1001a07"/>被当来。以圆觉一印，印定为诸经之宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R087" n="1001a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a1101">圭峰禅师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R087" n="1001a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a1201">终南一峰，其形如圭，师遁其下，故以称焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R087" n="1001a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a1301">得法于荷泽嫡孙南印上足道圆和尙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R087" n="1001a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a1401">西京河南府有荷泽寺，因祈雨得验，故名荷泽。神 <lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R087" n="1001a12"/>会禅师居之，乃六祖高弟。先六祖曰：吾有一物，无 <lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R087" n="1001a13"/>名无字。神会出云：是诸<persName>佛</persName>之本源，神会之<persName>佛</persName>性。祖 <lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R087" n="1001a14"/>云：唤作一物即不中，汝唤作<persName>佛</persName>性，若此子有片瓦 <lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R087" n="1001a15"/>遮头，只是成这个知解宗徒。会乃自立为七祖。此 <lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R087" n="1001a16"/>下滋州法如禅师，如出为荆南唯忠禅师传法。法 <lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R087" n="1001a17"/>如之印，盖出南能宗下，故曰南印。道圆和尙乃南 <lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R087" n="1001a18"/>印之门人。圭峰于道圆得法，此明起教之因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R087" n="1001b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a2201">一日，从众僧斋于州民任灌家，居下位，以次受经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R087" n="1001b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434a2301">染削之後，随众赴供，以腊小居下位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R087" n="1001b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434a2401">遇圆觉了義，卷未终轴，感悟流涕，归以所悟告其师。 <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434b" n="0434b"/> <lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R087" n="1001b04"/>师抚之曰：汝当大弘圆顿之教，此经诸<persName>佛</persName>授汝耳。禅 <lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R087" n="1001b05"/>师既佩南宗密印，受圆觉悬记，于是阅大藏经律，通 <lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R087" n="1001b06"/>唯识、起信等论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R087" n="1001b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b0401">经律论为三藏，唯识乃戒贤法师所传，起信是马 <lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R087" n="1001b08"/>鸣菩萨所造。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R087" n="1001b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b0601">然後顿辔于花严法界，宴坐圆觉妙场。究一两之所 <lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R087" n="1001b10"/>霑，穷五教之殊致。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R087" n="1001b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b0801">後阅花严，<persName>如来</persName>良马，顿<g ref="#CB15081">策</g>其辔，更不他适。详其本 <lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R087" n="1001b12"/>末，与圆觉无差，遂游心于法界，宴坐于妙场，究如 <lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R087" n="1001b13"/>来一味之法雨。五教者，小乘教、始教、终教、顿教、圆 <lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R087" n="1001b14"/>教，差别不同，故云殊致。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R087" n="1001b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b1201">乃为之疏解。凡大疏三卷，大钞十三卷，略疏两卷，小 <lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R087" n="1001b16"/>钞六卷，道场修证仪一十八卷，幷行于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R087" n="1001b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b1401">在智炬寺，幷退居草堂，造此疏抄等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R087" n="1001b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b1501">其叙教也圆，其见法也彻，其释義也端如折薪，其入 <lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R087" n="1002a01"/>观也明若秉烛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R087" n="1002a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b1701">剖释其義，如折薪。折宗从斧，径直分破，故曰端。毛 <lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R087" n="1002a03"/>诗云：南山折薪，匪斧不克。今以疏喩于斧，经喩于 <lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R087" n="1002a04"/>薪。入三观之妙门，如秉炬火。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R087" n="1002a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b2001">其辞也，极于理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b2001" n="0434b2001"/><anchor xml:id="beg0434b2001" n="0434b2001"/>已<anchor xml:id="end0434b2001"/>，不虚骋。其文也，扶于教而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434b2002" n="0434b2002"/><anchor xml:id="beg0434b2002" n="0434b2002"/>已<anchor xml:id="end0434b2002"/>，不 <lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R087" n="1002a06"/>苟饰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R087" n="1002a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434b2201">辞研性理，不是虚诞驰骋；文扶圣教，不是苟间花 <lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R087" n="1002a08"/>饰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R087" n="1002a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434b2401">不以其所长病人，故无排斥之说；不以其未至羞人， <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0434c" n="0434c"/> <lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R087" n="1002a10"/>故无胸臆之论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R087" n="1002a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c0201">不以<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c0201" n="0434c0201"/><anchor xml:id="beg0434c0201" n="0434c0201"/>己<anchor xml:id="end0434c0201"/>长而疾恶他人所短，故无毁斥之说；若以 <lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R087" n="1002a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0434c0301" n="0434c0301"/><anchor xml:id="beg0434c0301" n="0434c0301"/>己<anchor xml:id="end0434c0301"/>短而盖覆彼人所能，是为臆𢜬之论。圭峰皆離 <lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R087" n="1002a13"/>此过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R087" n="1002a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c0501">荡荡然实十二部经<note place="inline">注见经中</note>之眼目，三十五祖之骨髓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R087" n="1002a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c0601">竺乾四七，唐土二三，兼之荷泽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R087" n="1002a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c0701">生灵之大本，三世之达道，後世虽有作者，不能过矣。 <lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R087" n="1002a17"/>其四依之一乎？或净土之亲间乎？何尽其義味如此 <lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R087" n="1002a18"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R087" n="1002b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c1001">涅槃四依品云：依法不依人，依義不依语，依智不 <lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R087" n="1002b02"/>依识，依了義不依不了義。又唐称生肇融睿四法 <lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R087" n="1002b03"/>师为四依，故裴休亦称美圭峰为四依之一。或有 <lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R087" n="1002b04"/>净土与十二大士亲闻<persName>如来</persName>所说乎？</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R087" n="1002b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c1401">或曰<note place="inline">设难</note>：道无形，视者莫能睹；道无方，行者莫能至。况 <lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R087" n="1002b06"/>文字乎？在性之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c1501" n="0434c1501"/><anchor xml:id="beg0434c1501" n="0434c1501"/>已<anchor xml:id="end0434c1501"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R087" n="1002b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c1601">悟性之者，不立文字，直指人心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R087" n="1002b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0434c1701">岂区区数万言而可诠之哉？对曰：噫！是不足以语道 <lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R087" n="1002b09"/>也。前不云乎：统众德而大备，烁群昏而独照者，圆觉 <lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R087" n="1002b10"/>也。盖圆觉能出一切法，一切法未尝離圆觉。今夫经 <lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R087" n="1002b11"/>律论三藏之文，传于中国者五千馀卷，其所诠者何 <lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R087" n="1002b12"/>也？戒定慧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c2101" n="0434c2101"/><anchor xml:id="beg0434c2101" n="0434c2101"/>已<anchor xml:id="end0434c2101"/>。修戒定慧而求者何也？圆觉而<anchor xml:id="nkr_note_add_0434c2102" n="0434c2102"/><anchor xml:id="beg0434c2102" n="0434c2102"/>已<anchor xml:id="end0434c2102"/>。圆 <lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R087" n="1002b13"/>觉一法也，张万行而求之者，行众生之根器异也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c23"/><lb ed="R087" n="1002b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0434c2301">上根之士，不待言诠，中下根劣，故廣张義相，引令 <lb ed="X" n="0434c24"/><lb ed="R087" n="1002b15"/>悟入。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0435a" n="0435a"/> <lb ed="X" n="0435a01"/><lb ed="R087" n="1002b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0101">然则大藏皆圆觉之经，此疏乃大藏之疏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a02"/><lb ed="R087" n="1002b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a0201">大藏既是一大圆觉，今疏圆觉者，即是一大藏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R087" n="1002b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0301">罗五千轴之文，而以数卷之疏通之，岂不至简哉？何 <lb ed="X" n="0435a04"/><lb ed="R087" n="1003a01"/>言其繁也？及其断言语之道，息思想之心，忘能所，灭 <lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R087" n="1003a02"/>影像，然後为得也，固不在诠表耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R087" n="1003a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a0601">此结答前难者说。谓今以数卷之疏，赅通一藏，可 <lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R087" n="1003a04"/>谓省力。若能绝言思，忘能所，了无相状，是即圆觉 <lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R087" n="1003a05"/>淸净境界，何用诠表耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R087" n="1003a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a0901">呜呼！生灵之所以往来者，六道也。鬼神沉幽愁之苦， <lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R087" n="1003a07"/>鸟兽怀獝狘之悲，修罗方嗔，诸天正乐，可以慗心虑， <lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R087" n="1003a08"/>趣菩提，唯人道为能耳。人而不为，吾未如之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a1101" n="0435a1101"/><anchor xml:id="beg0435a1101" n="0435a1101"/>已<anchor xml:id="end0435a1101"/> <lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R087" n="1003a09"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R087" n="1003a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a1301">鬼神者，此说地狱饿鬼二道，常没于幽暗哀愁之 <lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R087" n="1003a11"/>苦。獝者，鸟惊飞<g ref="#CB15032">貌</g>。狘者，兽走<g ref="#CB15032">貌</g>。畜牲道中，唯知畏 <lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R087" n="1003a12"/>死贪生，何由出離。修罗以嗔业好战，何暇进修。诸 <lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R087" n="1003a13"/>天耽乐，不了妙觉，明心福尽，还堕上五不可。唯人 <lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R087" n="1003a14"/>界中，可修苦心劳虑，摄归正念，趣向菩提。师教闻 <lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R087" n="1003a15"/>熏，前言住行，悟入圆觉。虽六道皆为苦趣，然作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R087" n="1003a16"/>作祖，亦从人道。但尽凡心，别无圣解，人而不为，无 <lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R087" n="1003a17"/>奈之何也<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a2001" n="0435a2001"/><anchor xml:id="beg0435a2001" n="0435a2001"/>已<anchor xml:id="end0435a2001"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R087" n="1003a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX10p0435a2101">休常遊禅师之阃域，受禅师之显诀，无以自敩，辄直 <lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R087" n="1003b01"/>赞其法而普告大众耳。其他备乎本序云。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R087" n="1003b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX10p0435a2301">公既入禅师之阃奥，受显了妙诀，无以自效亲传 <lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R087" n="1003b03"/>之报，直赞美圆觉之法，其他备尽经中纶贯之旨。 <pb ed="X" xml:id="X10.0255.0435b" n="0435b"/> <lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R087" n="1003b04"/>请观圭峰本序。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0433c0401" to="#end0433c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434b2001" to="#end0434b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434b2002" to="#end0434b2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434c0201" to="#end0434c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434c0301" to="#end0434c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434c1501" to="#end0434c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434c2101" to="#end0434c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434c2102" to="#end0434c2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0435a1101" to="#end0435a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0435a2001" to="#end0435a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0433c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0433c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434b2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434b2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434c2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434c2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0435a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0435a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>